|
ทำคุณบูชาโทษ
โปรดสัตว์ได้บาป : สำนวนนี้
หมายความว่า
การทำคุณหรือการช่วยเหลือผู้อื่นด้วยเจตนาดี
แต่กลับกลายเป็นได้รับโทษตอบแทนหรือเข้าทำนองที่ว่า
ยุ่งไม่เข้าเรื่องอะไรทำนองนั้นสำนวนนี้นิยมใช้ประโยคแรกประโยคเดียวพูดก็เป็นที่เข้าใจกัน.
ทุบหม้อข้าวตัวเอง : เป็นสำนวนที่หมายถึง
การทำลายอาชีพหรืองานในหน้าที่
หรือผลประโยชน์ที่ตนกำลังได้รับอยู่
เช่นคิดทุจริตต่อนายจ้างของตนเองทำให้นายจ้างจับได้ถูกไล่ออกเรียกว่า
" ทุบหม้อข้าว "
ของตนเอง
เพราะเมื่อหม้อข้าวแตกเสียแล้ว
ก็อดกินข้าว หรือ
บางทีอาจจะไม่มีหม้อหุงข้าวไว้สำหรับหุงเองด้วย.
เทวดานิมนต์มาเกิด :
สำนวนในชั้นเดิม
เข้าใจว่าคงจะหมายไปในทางดีหรือหมายถึง
" คนดี "
เพราะลงว่าเทวดาหรือสวรรค์ให้มาเกิดแล้ว
ก็น่าจะเป็นคนมีบุญ
และมีพรสวรรค์ให้เป็นคนเก่งยอดเยี่ยมกว่าคนธรรมดาอย่างแน่นอน
แต่ตกมาระยะหลัง
กลับมีผู้นำไปใช้เป็นสำนวนเปรียบเปรย
หรือประชดประชันเด็ก ๆ
ที่เกกมะเหรกเกเรหรือซนเก่งเป็นยอดเยี่ยม
ว่าเป็นเด็กที่
" เทวดานิมนต์มาเกิด "
ไปเสีย.
|

|
ทำนาบนหลังคน : หมายถึงคนที่คิดหาผลกำไรหรือหาผลประโยชน์ใส่ตน
ด้วยวิธีเบียดเบียนหรือรีดนาทาเร้นเอาจากน้ำพักน้ำแรงของผู้อื่น
โดยขาดความเมตตา เช่น
ให้กู้เงินแล้วเรียกดอกเบี้ยแพง
ๆ
หรือกว้านซื้อข้าวจากชาวนาในราคาถูก
ๆ
เพื่อเอามาค้าหากำไรโดยเหตุที่การทำนาของคนไทยในสมัยโบราณจัดว่า
เป็นอาชีพหลักและสำคัญส่วนใหญ่โบราณจึงเอาเรื่อง
" ทำนา "
มาผูกเป็นสำนวนความหมายทำนองเดียวกับ
" รีดเลือดกับปู "
ก็ได้. |
เทศน์ตามเนื้อผ้า :
แปลว่า
จะพูดหรือสั่งสอนใครก็พูดเรื่อยไปตามตำราหรือแบบแผน
ไม่มีการดัดแปลงให้เข้ากับคนฟังหรือให้เหมาะสมกับกาลเทศะจึงย่อมจะมีผู้ฟังบางคนไม่เข้าใจก็ได้.
 |