น้ำกลิ้งบนใบบอน  :  เป็นสำนวนเปรียบเปรยถึง  คนใจไม่แน่นอน  กลับกลอก  โดยเฉพาะมุ่งถึงหญิงที่ว่า  " น้ำใจหญิงเหมือนกลิ้งบนใบบอน " สำนวนนี้เอามาจากน้ำที่หยดอยู่บนใบบอน  กลิ้งไปกลิ้งมาโดยที่ใบบอนมีลักษณะเลี่ยนลื่นไม่ซับน้ำ  ทำให้น้ำที่ขังเป็นก้อนกลมอยู่ลนใบกลิ้งไปกลิ้งมาได้.

น้ำขึ้นให้รีบตัก  :  เป็นสำนวนสุภาษิตที่หมายถึงว่า  เมื่อมีโอกาสหรือได้จังหวะ  ในการทำมาหากินหรือช่องทางที่จะทำให้ได้ผลประโยชน์แก่ตนแล้ว  ก็ควรจะรีบคว้าหรือรีบฉวยโอกาสอันดีนี้เสีย  อย่าปล่อยโอกาสหรือจังหวะเวลาให้ผ่านพ้นไปอย่างน่าเสียดาย  สำนวนนี้เอาไปเปรียบกับอีกสำนวนที่ว่า  " ช้า ๆ ได้พร้าเล่มงาม "  แล้ว  หากคุณไม่เข้าใจความหมายก็อาจจะทำให้พะวักพะวงใจอยู่บ้าง  เพราะไม่รู้ว่าจะเชื่อสำนวนไหนดี  อย่างไรก็ควรดูคำแปลความหมายของอีกสำนวนนั้นเสียก่อน.

น้ำเชี่ยวขวางเรือ  :  เป็นสำนวนที่หมายถึงการทำอะไรให้เป็นที่ขัดขวาง  หรือเป็นที่ขัดต่ออารมณ์ของอีกฝ่ายหนึ่ง  โดยไม่ดูเหตุการณ์เสียก่อน  อาจทำให้ได้รับเคราะห์หรืออันตรายได้  เปรียบเทียบน้ำในแม่น้ำกำลังไหลเชี่ยวจัด  ถ้าเราแจวเรือหรือพายเรือออกไปขวาง  เรือก็อาจจะล่มได้ทันที.

น้ำมาปลากินมด  น้ำลดมดกินปลา  :  หมายถึง  โอกาสของใครหรือจังหวะดีของใคร  ฝ่ายนั้นก็ย่อมชนะความหมายอย่างเดียวกับคำว่า  " ทีใคร  ทีมัน ".

น้ำตาลใกล้มด  : เป็นสำนวนที่หมายโดยเฉพาะถึง   ผู้หญิงกับผู้ชายที่อยู่ใกล้กัน  เปรียบเหมือนน้ำตาลกับมดเช่นเดียวกับผู้หญิงอยู่ใกล้กับผู้ชาย  ผู้ชายเราก็อดที่จะเข้ามาไต่ตอมหรือเลาะเล็มผู้หญิงไม่ได้  หรือบางทีก็อาจมีใจตรงกันขึ้นได้ทั้งคู่เมื่ออยู่ใกล้กัน.
น้ำท่วมทุ่ง  ผักบุ้งโหรงเหรง  : เป็นความหมายถึง  คนที่พูดมาก  แต่ถ้อยคำที่พูดนั้นได้เนื้อความน้อยหรือมีสาระเพียงนิดเดียว  สำนวนนี้เรามักใช้พูดสั้น ๆ ว่า  "  น้ำท่วมทุ่ง "  หรือ  " พูดเป็นน้ำท่วมทุ่ง "  เสียส่วนมาก  แต่ก็เป็นความหมายชัดเจนอย่างว่าดี.
น้ำนิ่งไหลลึก  : เป็นสำนวนที่หมายถึง  คนที่ดูภายนอกสงบเสงี่ยมหรือเป็นคนหงิม ๆ ไม่ค่อยพูดจา  แต่มักจะเป็นคนมีความคิดฉลาด  หรือทำอะไรได้แคล่วคล่องว่องไว  เปรียบเหมือนน้ำที่ดูตอนผิวหนังที่สงบนิ่ง  แต่ลึกลงไปข้างใต้นั้นกลับไหลแรง.
น้ำน้อยย่อมแพ้ไฟ  :  เปรียบได้กับอะไร ๆ ที่น้อยกว่าย่อมแพ้แก่ฝ่ายที่มากกว่า  เช่นน้ำน้อยก็ไม่พอจะดับไฟ  หรือพวกที่มีกำลังน้อยกว่า  ก็ย่อมแพ้พวกที่มีกำลังมากกว่า.
น้ำพึ่งเรือ  เสือพึ่งป่า  : หมายถึง  คนเราต้องต่างพึ่งพากันและกันตลอดมา.
น้ำร้อนปลาเป็น  น้ำเย็นปลาตาย  : น้ำร้อนหมายถึงคนที่ปากร้ายแต่จิตใจไม่ร้ายย่อมไม่เป็นพิษภัย  ส่วนน้ำเย็นหมายถึงคนปากหวานหลอกให้คนหลงเชื่อง่าย ๆ ย่อมมีอันตรายได้.
น้ำลึกหยั่งได้  น้ำใจหยั่งยาก  : หมายถึง  น้ำลึกแค่ไหนเรายังวัดหยั่งได้  แต่น้ำใจหรือจิตใจของคนเราวัดได้ยาก.

น้ำลดต่อผุด  :  สำนวนนี้  หมายถึง  คนที่เวลาชะตาตกหรือเคราะห์ร้าย  ความลับต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับความประพฤติไม่ดี  เช่น  ทุจริต  คดโกง  ที่เคยทำไว้ก็มักปรากฏออกมาให้เห็น  เวลาชะตาดีก็เปรียบเหมือนน้ำขึ้นท่วมตอ  จึงมองไม่เห็นตอ  แต่เวลาชะตาตก  น้ำลดแห้ง  ตกก็ผุดขึ้นมาให้เห็นเป็นแถว.

นอนหลับไม่รู้  นอนคู้ไม่เห็น  : แปลว่า  ไม่รู้ไม่เห็นอะไร  เปรียบเหมือนคนนอนหลับ  ที่ไม่รู้สึกตัว.
นกยูงมีแววที่หาง  : หมายถึง  คนที่มีฐานะดี  หรือสกุลรุนชาติดี  ย่อมมีอะไรในตัวเป็นเครื่องสังเกตให้เห็นอยู่บ้าง  เช่นกิริยามาทหรือการพูดจาทำนองเดียงกันที่ว่า  " สำเนียงบอกภาษา  กิริยาบอกสกุล ".
นับสิบไม่ถ้วน  :  เป็นสำนวนที่หมายถึง  การขาดความรู้ความสามารถ  หรือตกอยู่ในลักษณะของคนที่เลอะเลือน  ขี้หลงขี้ลืมง่าย ๆ ทำอะไรไม่ถูกเปรียบได้กับว่า  แม้จะนับหนึ่งถึงสิบ  ก็ยังนับไม่ถูกหรือนับไม่เป็น.
เนื้อเข้าปากเสือ  :  ลงว่า  เนื้อตกเข้าไปอยู่ในปากเสือ  หรือ  เสือเอาปากขม้ำเข้าไว้แล้ว  เนื้อย่อมไม่มีทางรอดเปรียบได้กับคนที่ตกเข้าไปอยู่ในที่เป็นอันตรายหรือตกเป็นเหยื่อของคนฉลาดกว่า  หลอกให้เชื่อแล้วก็หาทางรอดได้ยาก.
เนื้อเต่าย้ำเต่า  : สำนวนนี้  มีความหมายอย่างเดียวกับสำนวนที่ว่า  " อัฐยายชื้อขนมยาย "  หรือ  " หอกมันแทงมัน "  คือแปลว่า  อะไรที่มีอยู่แล้วหรือได้มาจากการนั้น  ก็เอาอันนั้นไปทำให้เป็นผลต่อไป  เช่น  ได้เงินจากเสี่ยงโชค  ก็เอาเงินที่ได้นั้นเสี่ยงโชคซ้ำลงไปอีก.
เนื้อหมูไปใส่เนื้อช้าง  :  มีความหมายถึงการที่เอาข้างที่มีอยู่น้อยกว่าอยู่เดิม  ไปเติมให้แก่ข้างที่มีมากกว่าอยู่ก่อนแล้ว  ทำให้ข้างที่มีมากกว่าก็ยิ่งเพิ่มขึ้นไม่สมกัน  หรือเปรียบอีกทางหนึ่งว่า  เอาเงินจากคนจนไปถมให้กับคนมั่งมีที่มีอยู่แล้วมากขึ้นอีก.
เนื้อไม่ได้กินหนังไม่ได้รองนั่ง  เอากระดูกมาแขวนคอ  :  เป็นสำนวนที่มีความหมายอย่างเดียวกับ  " แพะรับบาป "  คือแปลว่า  คนที่ไม่ได้มีส่วนร่วมด้วยเลย  แต่กลับต้องมีส่วนเข้าไปพัวพัน  จนได้รับเคราะห์แทนเขา  โดยที่ตนเองไม่รู้เห็นหรือไม่ได้มีส่วนในผลประโยชน์นั้นแม้แต่น้อย  " เอากระดูกมาแขวนคอ "  เป็นความหมายถึงการเอาทุกข์มาใส่ตนเอง.
นิ้วไหนร้ายตัดนิ้วนั้น  :  สำนวนนี้  หมายถึง  ในกลุ่มในพวกที่มีจำนวนมาก  แต่บังเอิญมีคนชั่วอยู่ด้วยก็ให้คัดออกเสียเฉพาะที่ชั่ว  หรือถ้าจะลงโทษ  ก็ควรลงโทษแต่เฉพาะคนชั่ว  ส่วนคนที่ดีนั้น  ก็ไม่ควรไปเหมาเอาว่าเป็นพวกเดียวกัน  หรือชั่วไปหมดเสียทุกคนทีเดียวนัก.
นิ้วด้วนได้แหวน  :  สำนวนนี้  ควบคู่กับ  " ตาบอดได้แว่น  หัวล้านได้หวี "  ดังได้อธิบายมาแล้ว  คือหมายถึง  การได้อะไรในสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์แก่ตน  หรือตนเองไม่มีโอกาสจะใช้  ทำนองเดียวกับ  " ไก้ได้พลอย "  เพราะพลอยย่อมไม่มีประโยชน์  หรือมีคุณค่าแก่ไก่สู้ข้าวเปลือกเมล็ดเดียวก็ไม่ได้.